بکاپ روزانهٔ میکروتیک روی دیسک محلی، بدون ارسال به ابر

بکاپ روتر اگر فقط روی خود دستگاه بماند، در خرابی سخت‌افزار یا اشتباه انسانی از دست می‌رود. اگر هم به‌صورت خام به سرویس ابری یا چت برود، کانفیگ و گاهی رمزها از شبکهٔ شما خارج می‌شوند. راه میانه برای تیم‌های شبکهٔ کوچک و متوسط این است: بکاپ زمان‌بندی‌شده روی دیسک محلی، با نگهداری چند نسخه و اعلان خلاصه — نه پیوست فایل.

چرا بکاپ محلی برای میکروتیک مهم است

RouterOS هم export متنی دارد و هم فایل binary. نسخهٔ متنی برای مقایسه، جست‌وجو و بازبینی امنیتی مناسب‌تر است. نسخهٔ binary برای بازیابی سریع همان دستگاه مفید است، اما برای بررسی انسانی سخت‌خوان است. در عمل بیشتر سازمان‌ها به هر دو نیاز دارند: متن برای کنترل تغییر، binary برای بازیابی اضطراری.

ابزارهایی مثل Oxidized و Unimus همین ایده را در مقیاس بزرگ پیاده می‌کنند. اگر ناوگان شما محدود است و می‌خواهید همه‌چیز روی یک سرور داخل سازمان بماند، یک دستیار خودمیزبان مثل LumexNet همین حلقه را ساده می‌کند: زمان‌بندی بکاپ، نگهداری نسخه‌ها، و diff بین دو بکاپ اخیر.

تفاوت export و بکاپ binary

• Export متنی (/export): قابل خواندن، قابل جست‌وجو، مناسب ممیزی و مقایسهٔ خط‌به‌خط.
• بکاپ binary: برای بازگرداندن همان دستگاه کامل‌تر است، اما برای مرور روزانه و کار عملیاتی تیم کمتر به کار می‌آید.
• نکتهٔ امنیتی: در هر دو حالت ممکن است اطلاعات محرمانه در فایل باشد؛ دسترسی به پوشهٔ بکاپ را محدود کنید و هرگز فایل خام را در پیام‌رسان نفرستید.

برنامهٔ نگهداری نسخه‌ها

یک سیاست ساده و قابل دفاع:

1. بکاپ روزانه در ساعت کم‌ترافیک (مثلاً ۳ صبح به وقت تهران).
2. نگه داشتن حدود دو هفته نسخه (مثلاً ۱۴ نسخه) تا اشتباه دیروز قابل برگشت باشد.
3. نام‌گذاری با هویت دستگاه و زمان تا پیدا کردن فایل در حادثه سریع باشد.
4. پایش موفقیت/شکست بکاپ؛ شکست بکاپ باید هشدار بدهد، نه اینکه هفته‌ها بی‌صدا تکرار شود.

اگر فقط یک نسخه نگه دارید، یک بازنویسی (overwrite) اشتباه یعنی از دست دادن آخرین وضعیت پایدار. اگر بی‌نهایت نگه دارید، دیسک پر می‌شود. عدد ۱۴ برای بسیاری از شعب کافی است؛ شعب حساس‌تر می‌توانند ماهانه یک نسخهٔ آرشیو جدا هم بردارند.

هشدار بدون پیوست

ارسال کل فایل بکاپ به پیام‌رسان بله یا تلگرام راحت به نظر می‌رسد، اما ریسک افشا و حجم پیام را بالا می‌برد. الگوی بهتر:

• در موفقیت: یک خط خلاصه (نام دستگاه، زمان، وضعیت).
• در شکست: دلیل کوتاه بدون چاپ رمز.
• فایل فقط روی دیسک سرور مانیتورینگ باقی بماند.

LumexNet روی همین اصل طراحی شده: اعلان‌ها خلاصه‌اند و بکاپ از ماشین خارج نمی‌شود. جزئیات مانیتور و هشدار را در مانیتورینگ دسترسی روتر بخوانید.

چک‌لیست عملی شروع

1. یک میزبان پایدار (حتی یک PC یا مینی‌سرور) داخل شبکه انتخاب کنید.
2. دسترسی API یا SSH فقط از همان میزبان به روترها مجاز باشد.
3. زمان‌بندی بکاپ را برای همهٔ روترهای لبه یکسان نگذارید؛ چند دقیقه فاصله بدهید تا بار هم‌زمان نیاید.
4. دست‌کم یک بار، بازیابی آزمایشی را در محیط آزمایشی انجام دهید تا بدانید فایل‌ها واقعاً قابل استفاده‌اند.
5. دسترسی پوشهٔ data یا مسیر بکاپ را فقط به ادمین‌ها بدهید.

اشتباهات رایج

• تکیه فقط به «بکاپ روی فلش روتر» بدون کپی خارج از دستگاه.
• ذخیرهٔ بکاپ روی همان NAS عمومی بدون ACL.
• فراموش کردن روتر شعبه‌هایی که VPN آن‌ها شب‌ها قطع می‌شود؛ بکاپ باید شکست را گزارش کند.
• مقایسه نکردن نسخه‌ها؛ بدون diff کانفیگ تغییرات پنهان دیر کشف می‌شوند.

جمع‌بندی

بکاپ خوب میکروتیک سه ویژگی دارد: محلی، زمان‌بندی‌شده، و قابل مقایسه. اگر به‌دنبال پنل خودمیزبان برای همین کار همراه با مانیتور و ممیزی هستید، از صفحهٔ اصلی LumexNet شروع کنید و پس از ورود، دستگاه‌ها را یکی‌یکی اضافه کنید.